Globalna gospodarka w szachu – konsekwencje wojny celnej USA

• Nowe cła Trumpa wywołują wzrost kosztów produkcji i zawirowania w globalnych łańcuchach dostaw.

• Chiny i inne państwa Azji zmieniają kierunek handlu, szukając alternatyw dla rynku amerykańskiego.

• Rynek ropy i bilans handlowy USA pozostają w centrum uwagi, sygnalizując potencjalne zmiany w cyklu gospodarczym.

Taryfy Trumpa: rosnące przychody, rosnące koszty

Nowa fala ceł na towary importowane do USA przyniosła rekordowe wpływy do budżetu – aż 150 miliardów dolarów w 2025 roku, z lipcem jako miesiącem szczytowym (28 mld USD). Administracja Donalda Trumpa utrzymuje, że cła te mają wesprzeć amerykański przemysł i zredukować deficyt budżetowy, jednak według analityków rzeczywisty koszt ponoszą głównie amerykańscy producenci i konsumenci.

Pomimo zapewnień Białego Domu o braku inflacji, dane pokazują, że importowane dobra drożeją, a koszty produkcji w fabrykach wzrosły od 2% do nawet 4,5%. Przemysł, szczególnie ten oparty na niskich marżach, zmuszony jest do cięć zatrudnienia lub ograniczenia inwestycji. Przykład firmy Jordan Manufacturing z Michigan, która produkuje komponenty dla Amazona i branży lotniczej, pokazuje jak wzrost cen stali i aluminium rujnuje stabilność finansową zakładów, nawet jeśli nie importują bezpośrednio tych surowców.

Co więcej, nawet innowacyjne firmy – np. w sektorze sztucznej inteligencji – są zagrożone. Ponad 20% komponentów w tej branży pochodzi z importu, co sprawia, że polityka celna może ograniczyć rozwój technologiczny USA w strategicznych dziedzinach.

Globalny handel: USA kontra reszta świata

Najnowsze symulacje handlowe pokazują, że eksport Chin do USA może spaść nawet o 485 miliardów dolarów do 2027 roku. To dramatyczna zmiana, biorąc pod uwagę, że sam tylko import chińskich towarów do USA wyniósł w 2024 roku ponad 438 miliardów USD.

Zamiast wzmacniać amerykańską pozycję handlową, protekcjonizm Trumpa przyspiesza deglobalizację. Kraje takie jak Wietnam, Korea Południowa czy Meksyk zaczynają odgrywać większą rolę w handlu z USA, choć również doświadczają strat. Wietnam może stracić 102 miliardy dolarów eksportu do USA, a Korea Południowa – 49 miliardów.

Z drugiej strony, państwa jak Kanada, Meksyk czy Wielka Brytania, z którymi USA podpisały nowe umowy handlowe, zyskują. Do 2027 roku eksport z Kanady ma wzrosnąć o 128 miliardów dolarów, co pokazuje przesuwanie się osi handlowej USA w stronę państw bardziej politycznie zbliżonych.

W Chinach, w odpowiedzi na amerykańskie cła, następuje przebudowa relacji handlowych. Najwięcej zyskać mogą Rosja (+69,8 mld USD), Wietnam, Arabia Saudyjska, Korea Płd. i Australia. To pokazuje, że skutki wojny handlowej wykraczają poza relację USA–Chiny – światowy układ handlowy ulega gruntownej przebudowie.

Rynek ropy i geopolityka: napięcia z Rosją i zmiany w podaży

Ceny ropy naftowej również reagują na zawirowania geopolityczne. Ropa WTI przebiła poziom 67 dolarów za baryłkę po zapowiedziach Trumpa dotyczących nałożenia wtórnych sankcji na Rosję, jeśli ta nie zawrze zawieszenia broni na Ukrainie. Rynki surowcowe zareagowały wzrostem cen oraz premią na opcjach na ropę Brent, wskazującą na zwiększone oczekiwania na ograniczenie podaży.

Tymczasem sezon letni – tradycyjnie okres największego zapotrzebowania – napędza popyt, ale perspektywa nadwyżki podaży w końcówce roku wciąż ciąży na rynku. Spotkanie OPEC+ w sierpniu ma kluczowe znaczenie dla przyszłości polityki wydobycia.

Handel, konsumpcja i PKB: mieszane sygnały z amerykańskiej gospodarki

Najświeższe dane Departamentu Handlu USA pokazują, że deficyt handlowy w towarach skurczył się do najniższego poziomu od dwóch lat – 86 mld USD w czerwcu. Spadek importu o 11,5 mld USD (4,2%) może jednak wynikać nie tyle z odbudowy produkcji krajowej, co ze słabnącego popytu wewnętrznego.

Eksport również spadł o 1,1 mld USD (0,6%), głównie z powodu spadku sprzedaży surowców przemysłowych. Wzrosty w kategoriach dóbr kapitałowych i konsumpcyjnych nie wystarczyły, by zrównoważyć całościowy trend. Choć niektórzy ekonomiści oczekują odbicia PKB w II kwartale, część z nich wskazuje, że może to być efekt „opóźnionej reakcji” po gwałtownym wzroście zapasów w poprzednim kwartale.

Zapasy hurtowe i detaliczne rosną, ale głównie w sektorze motoryzacyjnym, co nie przekłada się jednoznacznie na wzrost konsumpcji. Gospodarka amerykańska wydaje się balansować pomiędzy odbiciem technicznym a realną poprawą – i to w warunkach, gdy niepewność polityczna i handlowa wciąż rzutuje na decyzje inwestorów i przedsiębiorców.

Gospodarka w cieniu niepewności

Analitycy twierdzą, że najbliższe miesiące będą kluczowe dla określenia kierunku globalnej gospodarki. Obserwujemy jednocześnie rekordowe wpływy z ceł, rosnące ceny surowców i zakłócenia w handlu, jak i spadki eksportu oraz niepewność konsumencką. Czy protekcjonizm faktycznie ochroni amerykański przemysł, czy też – jak twierdzą ekonomiści – okaże się jedynie kosztowną iluzją siły?

Świat wchodzi w nową fazę, w której gospodarka staje się zakładnikiem polityki, a decyzje jednego przywódcy mogą przetasować globalne łańcuchy dostaw, ceny żywności, poziom zatrudnienia i wartość walut. To moment, w którym potrzebna jest chłodna analiza, rozsądek i współpraca – nie kolejne taryfy.